Luc van Kemenade

De naam van deze column slaat nergens op. In geen enkele Ethiopische bar of restaurant ben ik bananenbier tegengekomen. Tej (honingwijn) een heel enkele keer, maar dan alleen op toeristische plekken.

Bananenbier & honingwijn – geïnspireerd door de menukaart  van Ethiopisch restaurant Sunshine in Utrecht – is dus minder ‘typisch Ethiopisch’ dan ik had gedacht. De enige manier om uit te vinden wat dan wel typisch Ethiopisch is, is jezelf onderdompelen in het dagelijkse leven. En dat is wat ik de afgelopen maanden heb gedaan: boodschappen doen bij die aardige man op de hoek, de was met de hand en een emmer onder het lek in het dak. Het gewone leven.

Zo kom je al die vreemde gewoontes en gebruiken tegen die niet in boeken of op Wikipedia staan. De regen bijvoorbeeld – momenteel veelvuldig aanwezig vanwege het regenseizoen- is funest voor je afspraken. Zodra er een druppel valt worden alle activiteiten gestaakt. Zo kon het gebeuren dat mijn vriendin Daphne en ik een etentje hadden voorbereid voor onze vriendin Tani. Kaarsjes en een fles rode Axumit wijn stonden op tafel, er was rijst en een heerlijke gestoofde scholvis. Dat alles klaargemaakt op een twee pits gasstelletje. Een prestatie van formaat dus. Buiten stortregende het en de vis werd koud. Geen Tani, geen telefoontje. Hoezo afspraak, het regent toch?

Winkelen is weer een ander verhaal. Op zoek naar slippers ging ik naar Merkato, een ondoordringbaar mierennest van een markt. Maar zodra je niet meer geïntimideerd bent door schreeuwende verkopers die aan je mouw trekken, en je niet meer verbaast over een man die minstens vijftien matrassen op zijn hoofd draagt komt de logica aan het licht: in elk gedeelte van de markt wordt exact hetzelfde verkocht. Dus zoek je slippers, dan ga je naar het pad met schoenenkraampjes. Dezelfde gouden regel geldt voor de rest van de stad. Elke winkelier verkoopt hetzelfde als zijn buurman, voor dezelfde prijs.

Er zijn ontelbaar veel voorbeelden van dit soort Ethiopische logica te noemen. De pizzeria verkoopt geen pizza’s, een bus vertrekt pas wanneer hij vol is en straatratjes lopen met een mobiele telefoon te bellen. Ook mijn beeld van sloppenwijken heb ik aardig moeten bijstellen: op armetierige golfplatenhuisjes pronken namelijk satellietschotels. Televisie is nu eenmaal een eerste levensbehoefte, zelfs als je in lompen loopt.

‘Geen probleem’ en ‘misschien morgen’ zijn gevleugelde Ethiopische uitspraken, en de sleutel tot het begrijpen van Ethiopische logica. Elke dag is er een van improvisaties, afspraken zijn niet heilig en wie haast heeft gaat nu eenmaal eerder dood. Dat zijn levenswijsheden waar ik me – soms morrend – aan heb overgegeven. Iets dat niet  alle farenji’s kunnen zeggen: hoe vaak ik wel niet een roodaangelopen Chinees tegen een serveerster tekeer heb horen gaan… altijd zonder succes.

Nu is het tijd om naar huis te gaan. Waar regen een heel slecht excuus is om een etentje af te zeggen.  Waar de Ethiopische levenswijsheden daarom zullen vervagen, maar niet zullen worden vergeten. Ook deze column is niet meer. Bedankt voor het lezen. De bananenbier & honingwijn zijn op.

Foto’s door Daphne Kuilman.