‘Grove, pijnlijke of walgelijke humor is het best’

Posted on January 20, 2007

4


Een tijdje geleden schreef ik voor een praktijkopdracht voor de master journalistiek die ik volg een profiel van Gert Jan van Leeuwen alias Gummbah. Ik houd namelijk als geen ander van absurde humor. Veel mensen in mijn directe omgeving delen die liefde. Dat uit zich dan in het reproduceren van flarden van Gummbah’s tekeningen of het slecht naspelen van scenes uit Poelmo- Slaaf van het Zuiden, voor meisjes die van paarden houden-. Dan zeggen we dingen als: “En die ene van, met die vader en zijn zoon, heroinespuit op zondagmiddag, bwahaha!” Tranen in de ogen van het lachen.

Veel vaker levert het pijnlijke situaties op. Schrijnende stiltes die ik dan af doe met: “Ach, of je vindt het fantastisch, of je haat het..” Je krijgt dan een beetje het ‘Je had er bij moeten zijn’-effect. Waarna het moeilijk bruggenbouwen is naar het volgende gespreksonderwerp. Hoe dan ook, om Gummbah een gezicht te geven:

Grove, pijnlijke of walgelijke humor is het best

Tekenaar en absurdist pur sang maakt de nodige emoties los

Door Luc van Kemenade


GRONINGEN U zou mij een groot genoegen doen door deze pias in het vervolg alleen voor zichzelf zijn absurde maar vooral abjecte prutswerk te laten maken. Wat een walgelijke misbaksels tekent hij, zo schrijft een De Volkskrant-lezer op de Forumpagina van het dagblad. De cartoons van Gummbah brengen heel wat teweeg. Sommige lezers knippen ze zelfs uit en sturen ze terug naar de krant.

Gertjan van Leeuwen, de man achter Gummbah, heeft ook de nodige fans. Tegenover de boze lezers die zijn strips terugsturen, staan de lezers die er de humor van inzien: Ik knip al jaren de Gummbah-cartoons uit en bewaar ze in een map, zo schrijft een andere De Volkskrant-lezer.

Van Leeuwen tekent al elf jaar voor de De Volkskrant. Daarnaast is hij wekelijks te zien in de Nieuwe Revu en in het Vlaamse blad Humo. In het laatstgenoemde tijdschrift maakte hij in 1994 zijn debuut na door Guy Mortier te zijn ontdekt. Deze zomer kreeg van Leeuwen een prominente plek toegewezen in De Volkskrant. Op de openingspagina van het katern De Voorkant, onder de column van Martin Bril.

Met de serie Op de camping goot Van Leeuwen deze zomer voor het eerst zijn grappen in stripvorm. Voorheen bestonden zijn cartoons uit n tekening. In de serie introduceerde hij zijn laatste karakter: Deirdre, de zwijgzame vrouw met het voortwoekerende schaamhaar.

Gummbah wordt in 1967 geboren in Nieuwaal als Gertjan van Leeuwen. Na een gelovige opvoeding vertrekt hij na de Havo naar Tilburg om daar journalistiek te gaan studeren aan de hogeschool. In deze Brabantse stad woont Van Leeuwen nog steeds. Uitgeverij De Harmonie krijgt in 1993 zijn tijdschrift God in handen en is enthousiast.

Gummbah debuteert in 1994 met zijn eerste album De verbaasde analfabeet bij De Harmonie en in Humo met een reeks cartoons over de wereldkampioenschappen voetbal in de Verenigde Staten. Dit jaar verscheen zijn zevende cartoonpocket bij De Harmonie: Daar gaat Fout Varken!

Van Leeuwens strips zijn absurdistisch. Vaak krijgt hij kritiek op de lelijke personages die hij tekent. Dat gaat van smurfen, tot mislukte schrijvers tot sucidale mannen. Over de lelijkheid van zijn karakters zegt Van Leeuwen in een interview met De Volkskrant vorige maand: Ga eens een half uurtje op het station van Tilburg staan en kijk om je heen. Het is verschrikkelijk wat er allemaal uit de trein komt tegenwoordig.

Naast tekenaar is Van Leeuwen ook actief in het theater. In 2000 begon zijn tour van lezingen uit net niet verschenen boeken. Hij wordt hierin begeleid door een diapresentatie van de covers van deze boeken die titels dragen als: Borduren met gebalde vuisten, Een lelijke homo heeft geen reet aan zijn kont en Hengst aan het heelal.

Van Leeuwen bracht nog meer absurdisme op de planken in 2000. Samen met zijn vrienden cabaretier Hans Teeuwen en diens regisseur Pieter Bouwman speelde hij absurdistische scènes in de theatershow Poelmo, slaaf van het Zuiden. Poelmo speelde in het Amsterdamse Betty Asfalt Complex en werd in 2002 door de VPRO uitgezonden.

Van Leeuwen denkt zelf dat het beste nog moet komen. Naar zijn idee is humor op zijn best als het tegen het randje aanligt. Als het grof is of pijnlijk of walgelijk. Hij is momenteel samen met Hans Teeuwen bezig een comedyserie voor de VPRO te schrijven. Deze gaat Jackson en Malone heten en Teeuwen en Pierre Bokma zullen de hoofdrollen vertolken. Daarnaast zal in februari 2007 een album uitkomen met een verzameling van de Op de campingreeks van afgelopen zomer.

Stukje Poelmo, ‘De Engelsman’:

Meer Gummbah vind je als je hier klikt
Vooral de verhalen over Dokter Bakker die Gummbah schreef samen met Hans Theeuwen zijn hilarisch.

Advertisements