Posted on March 28, 2007

4


Een normale baan is voor gehandicapten geen vanzelfsprekendheid.

De eerste fabriek in Nederland met alleen dove werknemers opent in juni haar deuren. Tien werknemers gaan in Groningen kozijnen produceren voor Schipper Kozijnen. Een project uit angst geboren: initiatiefneemster Cora de Jonge was bang dat haar dove zoon geen baan zou krijgen vanwege zijn handicap.

De angst van De Jong is niet ongegrond. Vijftig procent van de dove werknemers is werkloos. Ook onder blinden en slechtzienden is veel werkloosheid. Willemien van de Werken is trajectbegeleider arbeid bij Visio en geeft blinden en slechtzienden ondersteuning bij hun keuze voor een baan. “Ik help ze uitzoeken wat ze willen en kunnen.“ Visio is daarbij een klankbord op weg naar de arbeidsmarkt: “We vinden het belangrijk dat mensen zelf een beeld vormen van wat voor werk ze willen doen, wij denken mee.“

Veel gehandicapten die willen werken gaan de arbeidsmarkt op via reļntegratiebureau’s. Bij gewone uitzendbureau’s zoals Adecco in Groningen krijgen ze niet vaak gehandicapten over de vloer. “We hebben wel een meisje in een rolstoelā€, vertelt een medewerkster.“ Maar we hebben geen speciaal beleid, iedereen die wil werken is welkom.ā€

Ook voor Hubert de Vos was reļntegratie, na een aantal pogingen op de “normale“ manier, de weg om aan een enigszins acceptabele baan te komen. De Vos (44) is nagenoeg blind en studeerde in de jaren tachtig sociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Als hoogopgeleide neemt hij nu genoegen met een baan bij de telefonische klantenservice van SNT in Groningen. Werk waarvoor hij overgekwalificeerd is. “Ik heb me er bij neergelegd voor op de korte termijn,“ aldus De Vos. “Eigenlijk ambieer ik een beleidsfunctie bij de gemeente.“

“Vroeger had je typische blindenberoepen als telefonist of pianostemmer,“ legt Van de Werken uit. “Tegenwoordig wordt er veel meer uitgegaan van de krachten van de werknemer.“ Bij de kozijnenfabriek gaat De Jonge ook uit van de capaciteiten van de doven. De meeste van haar werknemers komen uit een uitkeringssituatie. Een had wel werk maar voelde zich geļsoleerd bij zijn vorige baantje.

De Vos voelt herkent zich daar niet in: “Het contact met mijn collega“s is goed. Ze zijn vaak bereid me te helpen.“De Vos geeft aan het juist fijn te vinden om met niet-blinden te werken. “Ik vind het belangrijk om deel te nemen aan de samenleving. Dan is het minder gunstig om tussen lotgenoten te zitten.“ De Vos, tevens voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Blinden en Slechtzienden (NVBS), denkt niet dat een project als de kozijnenfabriek bijdraagt aan de emancipatie van gehandicapten. “Ik begrijp waar het vandaan komt maar ik vind het geen goed initiatief.“

Voor bedrijven is het vaak een grote stap om gehandicapten aan te nemen. Werkgevers twijfelen of de gehandicapten het werk wel aankunnen. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) probeert bedrijven te stimuleren door hen financieel te prikkelen. Er zijn subsidies voor werkplekaanpassingen, compensatie bij ziekte en er hoeft minder loon uitbetaald te worden als de werknemer slecht presteert.

Van de Werken van Visio merkt naast de twijfels vaak onbegrip bij werkgevers, in het speciaal bij slechtzienden: “Bij blinden is hun handicap overduidelijk maar slechtzienden zijn veel moeilijker te herkennen.“ Toen De Vos na zijn afstuderen een baan zocht kreeg hij ook te maken met de stugge houding van bedrijven. “Discriminatie wil ik het niet noemen maar ik voelde me zeker benadeeld. Het was in de jaren tachtig natuurlijk sowieso moeilijk om werk te vinden,“ nuanceert hij. “Maar het was nooit een optie om niet te gaan werken.“

Extra:
De Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong) geldt voor mensen die al vanaf zeer jonge leeftijd arbeidsongeschikt zijn. Je komt in aanmerking voor de Wajong als je op je zeventiende verjaardag al arbeidsongeschikt bent, of als je voor je dertigste arbeidsongeschikt wordt en in het jaar daarvoor ten minste zes maanden hebt gestudeerd.

Hubert de Vos is voorzitter van het bestuur van de Nederlandse Vereniging Voor Blinden en Slechtzienden in Groningen(NVBS). Mensen die niet of slecht kunnen zien krijgen, ongeacht de aard en oorzaak van hun aandoening, te maken met allerlei dagelijkse beperkingen. De NVBS biedt hen steun, onderling contact, informatie-uitwisseling en draagt zorg voor gezamenlijke belangenbehartiging.

De Vos heeft op zijn werk bij SNT een aangepaste computer waarvan hij door middel van een spraaksysteem en braille gebruik maakt.

De dove werknemers in de kozijnenfabriek werken met machines. Door het gebruik van lichten weten ze wanneer een machine aanstaat of niet.

Advertisements